Абу Муслим
Мьянма ҳарбийлари тонгги рейдлар давомида Аунг Сан Су Чжи ва бошқа мансабдор ҳукумат амалдорларини ҳибсга олгач, мамлакатда фавқулодда ҳолат эълон қилишди ва ҳарбий тўнтариш уюштиришди. Бу ҳукмрон партия ғолиб чиққан ноябрдаги сайловлар натижалари бўйича кесинлик кучайганидан бир неча кун ўтиб рўй берди.
Сўнгги пайтларда баъзи мусулмонлар орасида уй-рўзғор буюмлари, кийим-кечак, озиқ-овқат, девор, ҳатто ўз баданига Қуръон оятлари ва дуоларни ёзиш урф бўлиб қолди. Бу амалиётга қанчалик рухсат берилганини Ислом нуқтаи назаридан таҳлил қиламиз.
Одамларни уларнинг характерига хос жиҳатлар бўйича ва уларнинг ҳаракатларини яхшироқ тушунишни ҳисобга олган ҳолда гуруҳларга ажратиш мумкинлиги аллақачон қайд этилган. Гиппократ темпераментнинг тўрт турини: холерик, флегматик, сангвиник ва меланхоликларни ажратиб кўрсатган бўлиб, уларнинг ҳар бири маълум характер хусусиятларига эга. Бу тасниф (маълум ўзгаришлар билан) ҳозирги кунгача сақланиб қолган.
Мусулмонлар учун бу ҳақида XX асрдан бошлаб гапирилаётган, ислом умматида давом этаётган, аммо унинг илдизлари узоқ асрларга бориб тақаладиган инқироздан кўра долзарб ва оғриқли мавзу бўлмаса керак. Бу инқироз кўп омилли ва баъзи маънода ҳатто тизимли эканлиги кўриниб турибди.
Бахтга қарши, унинг номи бизнинг мамлакатимиз билан ҳам боғлиқ бўлган Карл Маркс 1883 йилнинг 14 март куни Лондонда, креслода ўтирган ҳолда ҳаётдан кўз юмди. Германияда туғилиб ўсган ва СССРда машхур бўлган сиёсий арбобни бавосил, муттасил чипқон чиқавериши, қайт қилиш ва жигар касаллиги адо қилди.
Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳрида қурилаётган Ислом цивилизация марказини кўздан кечиргани хабар қилинган эди. Давлат раҳбари ташриф вақтида бир қатор масалаларга тўхталиб ўтди. Хусусан, Шавкат Мирзиёев юртимизнинг давлатчилик тарихига алоҳида урғу берган.
Ўтган йил декабрининг охирида Лондонда Enlighted Kingdom компанияси томонидан чиқарилган фильм премьераси бўлиб ўтиши лозим эди. Фильм «Осмонлар бекаси» (The Lady of Heaven) деб номланган бўлиб, агар номидан келиб чиқадиган бўлсак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қизлари – Фотима (розияллоҳу анҳо) тақдирига бағишланади.
Бирлашган Араб Амирликлари ва Саудия Арабистони Қироллиги кўп йиллар давомида турли жабҳаларда бирлашган ва бир қарашда ажралмас иттифоқчилар бўлиб кўринади. Аслида эса, улар ўртасида кўплаб келишмовчиликлар ва жуда кескин тўқнашувлар мавжуд, масалан, Яманда.
Сарлавҳадаги «эскапизм» сўзидан чўчиманг, у бу кундалик ҳақиқатдан бошқа борлиққа, хаёлот дунёсига қочиш демакдир; бу ҳақиқатдан қочишдир. Мен бу номни бир сабаб билан танладим, чунки у Ислом ва унинг меросини энг аввало мусулмонларнинг ўзлари ва унинг бир-бирига тез-тез қарама-қарши турадиган икки модели орқали идрок этишга асосланган.
СССРда асосий ва ягона мафкура коммунизм бўлган. Пролетар инқилоби ғалаба қозонган мамлакатида бошқа таълимотларга, айниқса, диний таълимотларга ўрин йўқ эди. Совет давлати православ черковига қарши қандай курашгани ҳаммага маълум. Ислом билан боғлиқ вазият қандай бўлган?
Франциянинг Марин Ле Пен бошчилигидаги «Миллий бирлашув» партияси мамлакатда ислом мафкурасини тақиқлашни таклиф қилди. Маълум қилинишича, партия томонидан тақдим этилган қонун лойиҳаси кино, матбуот, кутубхоналар ва мактабларда «исломий мафкурани оммавий тарғиб қилиш ва намойиш этиш амалиёти»ни тақиқлашни кўзда тутади.
Америка жамиятининг диққат-эътиборини бутунлай эгаллаб олган АҚШда бу ҳафта бўлиб ўтган воқеалар фонида Хитой элчихонаси "чегарадан ташқарида" сериясидан баёнот беришга қарор қилди. 7 январь куни Хитойнинг АҚШдаги элчихонаси твиттер-аккаунти нима сабабдандир… мамлакатда «қайта тарбиялаш марказлари» деб аталадиган уйғур мусулмонлари учун концлагерларни тарғиб қилишга қарор қилди.